प्रशान्त निराैला , ३ पटक हेरिएको
काठमान्डौ, २३ असोज । गरिबीले थिचेको बाल्यकाल, अभावसँगको संघर्ष र सादगीपूर्ण जीवनबाट बलिउडमा छुट्टै पहिचान बनाएका नाना पाटेकरको कथा साँच्चै मन छुने छ।
आज बलिउडमा करोडौँ रुपैयाँ खर्च गरेर भव्य विवाह गर्ने कलाकारहरूको चर्चा हुन्छ। तर, कुनै समय आफ्नो विवाहमा जम्मा ७५० रुपैयाँ खर्च गरेका अभिनेता नाना पाटेकरको जीवनकथा भने विलासिताभन्दा धेरै पर छ। सन् १९७८ मा थिएटरसँग जोडिएकी तथा बैंकमा अधिकृतका रूपमा कार्यरत नीलकान्ती पाटेकरसँग विवाह गर्दा नानाले आफ्नो हैसियतअनुसार अत्यन्तै सादगीपूर्ण समारोह गरेका थिए। विवाहमा खर्च भएको रकम आजको चकाचौँधपूर्ण मनोरञ्जन संसारका लागि अविश्वसनीय लाग्न सक्छ। उनीहरूको वैवाहिक जीवनको सुरुवात नै देखावटीभन्दा सरलता र वास्तविकतामा आधारित थियो।
तर, नानाको जीवनको सबैभन्दा पीडादायी पाटो उनको संघर्षपूर्ण सुरुवाती दिनमा लुकेको छ। आर्थिक अभावले थिचिएका उनी चलचित्रका पोस्टरमा रङ भर्न दैनिक करिब १६ किलोमिटरसम्म पैदल हिँड्ने गर्थे। सन् १९६३ तिर उनले महिनाको जम्मा ३५ रुपैयाँ कमाउने गरेको विवरण सार्वजनिक भएका छन्। घरको आर्थिक अवस्था यति कमजोर थियो कि सामान्य रूपमा पेट भर्नसमेत कठिन हुन्थ्यो। भोकले सताउँदा उनी साथीकहाँ पुग्थे, कतै कसैले खान बोलाउँछ कि भन्ने आशामा बस्थे। अरूका लागि सामान्य लाग्ने दुई गाँस खाना उनका लागि ठूलो राहत बन्ने अवस्था थियो। जीवनको त्यो समयले उनलाई अभावको पीडा मात्र दिएन, मानिसको वास्तविक दुःख बुझ्ने अनुभव पनि दियो।
नाटकबाट एउटा प्रस्तुतिको ५० रुपैयाँ कमाउने नानाका लागि अभिनय केवल प्रसिद्धि कमाउने माध्यम थिएन, जीवन बदल्ने बाटो पनि थियो। निरन्तर मेहनत, अभिनयप्रतिको समर्पण र कठिन परिस्थितिसँग जुध्ने साहसले उनलाई बलिउडमा स्थापित गरायो। पर्दामा आक्रामक, प्रभावशाली र जीवन्त अभिनय गर्ने नाना पाटेकरको वास्तविक जीवन भने संघर्ष, अभाव र सादगीका अनेक पानाले भरिएको छ। उनको कथा केवल एउटा कलाकारको सफलताको कथा होइन, जीवनमा कठिन समय आए पनि आशा र मेहनतको बाटो नछोड्ने व्यक्तिको कथा हो। कुनै समय दुई गाँस खान कसैले बोलाउने आशामा बस्ने मानिसले पछि लाखौँ दर्शकको मन जिते। यही यात्राले नाना पाटेकरको जीवनलाई प्रेरणादायी बनाएको छ।
प्रकाशित मिति: २०२६-१०-०९ , समय : ०७:५१:२३ , २ घन्टा अगाडि