प्रशान्त निराैला , १२ पटक हेरिएको
काठमान्डौ, १७ माघ । स्पेनका वैज्ञानिकहरूले प्यान्क्रियाटिक क्यान्सरको सबैभन्दा आक्रामक प्रकारलाई प्रयोगशालामा पूर्ण रूपमा नष्ट गर्न सफल भएको दाबी गरेका छन्। स्पेनको Spanish National Cancer Research Centre (CNIO) मा गरिएको यो अध्ययनले क्यान्सर उपचारको क्षेत्रमा नयाँ आशा जगाएको छ। अध्ययनमा प्रयोग गरिएको नयाँ त्रि–औषधि (triple-drug) उपचारले प्रयोगशालामा रहेका मुसामा प्यान्क्रियाटिक ट्युमर पूर्ण रूपमा हटाएको र उपचारपछि पुनः नदेखिएको वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्।
यो अनुसन्धान वरिष्ठ क्यान्सर वैज्ञानिक Mariano Barbacidको नेतृत्वमा गरिएको हो। छ वर्षसम्म चलेको अध्ययनपछि प्राप्त नतिजामा उपचारपछि मुसामा न्यून साइड इफेक्ट देखिएको र ट्युमर दोहोरिन नआएको उल्लेख गरिएको छ। वैज्ञानिकहरूका अनुसार यो प्यान्क्रियाटिक क्यान्सरविरुद्ध अहिलेसम्मकै सबैभन्दा आशाजनक उपलब्धिमध्ये एक हो।
प्यान्क्रियाटिक क्यान्सर, विशेषगरी प्यान्क्रियाटिक डक्टल एडिनोकार्सिनोमा, उपचार गर्न अत्यन्त कठिन मानिन्छ। क्यान्सर ढिलो पत्ता लाग्ने, ट्युमर वरिपरि कडा संरचना बन्ने र औषधिसँग छिटो अनुकूलन गर्ने क्षमताका कारण परम्परागत उपचार प्रायः असफल हुने गरेको छ। एउटै औषधिले लक्षित उपचार गर्दा क्यान्सर कोषले वैकल्पिक जैविक मार्ग प्रयोग गरी फेरि वृद्धि गर्ने वैज्ञानिकहरूको भनाइ छ।
CNIO को नयाँ उपचार विधिले भने फरक दृष्टिकोण अपनाएको छ। यसमा एउटै मार्गमा होइन, एकैचोटि तीनवटा फरक औषधि प्रयोग गरी क्यान्सर बाँच्न आवश्यक विभिन्न जैविक प्रणालीहरू बन्द गरिन्छ। अनुसन्धानकर्ताहरूका अनुसार यसले क्यान्सर कोषलाई पुनः आफूअनुकूल परिवर्तन गर्ने मौका नदिने भएकाले उपचार दीर्घकालीन हुनसक्छ। बार्बासिडले यसअघि नै प्यान्क्रियाटिक क्यान्सरलाई एउटै औषधिले पराजित गर्न नसकिने भन्दै बहुआयामिक उपचार आवश्यक पर्ने धारणा राख्दै आएका थिए।
प्रयोगशालामा गरिएको परीक्षणमा उन्नत चरणका प्यान्क्रियाटिक ट्युमर भएका मुसामा त्रि–औषधि प्रयोग गरेपछि ट्युमर पूर्ण रूपमा हराएको देखिएको छ। उपचारपछि लामो समयसम्म अनुगमन गर्दा पनि ट्युमर पुनः नदेखिएको वैज्ञानिकहरूले बताएका छन्। अध्ययनको नतिजा प्रतिष्ठित वैज्ञानिक जर्नल Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS) मा प्रकाशित भएको छ, जहाँ उपचारको प्रभावकारिता र कम विषाक्ततालाई विशेष रूपमा उल्लेख गरिएको छ।
मारियानो बार्बासिड युरोपका प्रभावशाली क्यान्सर अनुसन्धानकर्तामध्ये एक मानिन्छन्। सन् १९८० को दशकमा उनले पहिलो मानव अन्कोजिन पहिचान गर्न योगदान दिएका थिए, जसले क्यान्सरलाई आनुवंशिक रोगका रूपमा बुझ्न आधार तयार गर्यो। पछिल्ला दशकहरूमा उनी KRAS म्युटेसनसँग सम्बन्धित क्यान्सरमा केन्द्रित छन्। प्यान्क्रियाटिक क्यान्सरका करिब ९० प्रतिशत बिरामीमा KRAS म्युटेसन पाइने भएकाले यो अनुसन्धानलाई वैज्ञानिक समुदायले विशेष महत्त्व दिएको छ।
यो अध्ययन युरोपकै अग्रणी क्यान्सर अनुसन्धान संस्था CNIO मा गरिएको हो र उच्च जोखिम तथा उच्च प्रभाव भएका अनुसन्धानलाई सहयोग गर्ने Fundación CRIS Contra el Cáncer बाट आर्थिक सहयोग प्राप्त भएको छ। अनुसन्धानले सबै वैज्ञानिक मापदण्ड पूरा गरेको र सहकर्मी समीक्षा पार गरेर मात्र प्रकाशित गरिएको CNIO ले जनाएको छ।
यस सफलतापछि सामाजिक सञ्जाल र अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चार माध्यममा ठूलो चर्चा सुरु भएको छ। कतिपयले यसलाई प्यान्क्रियाटिक क्यान्सरको ‘उपचार’ भनेर उत्साह व्यक्त गरेका छन् भने वैज्ञानिकहरूले मानिसमा प्रयोग हुनुअघि अझै धेरै परीक्षण आवश्यक पर्ने भन्दै सतर्क रहन आग्रह गरेका छन्।
अबको चरणमा थप पुष्टि अध्ययन, सुरक्षा परीक्षण र आवश्यक नियामक स्वीकृति पूरा भएपछि प्रारम्भिक मानवीय परीक्षण सुरु गर्ने योजना रहेको बताइएको छ। मानिसमा प्यान्क्रियाटिक क्यान्सरको निश्चित उपचार हुन अझै समय लाग्न सक्ने भए पनि, यो अनुसन्धानले पहिलो पटक यो घातक रोगलाई बहुआयामिक लक्षित उपचारबाट पराजित गर्न सकिने स्पष्ट सम्भावना देखाएको विज्ञहरूको निष्कर्ष छ।
प्रकाशित मिति: २०२६-०१-३१ , समय : १६:२७:०४ , ४ घन्टा अगाडि